Cannabis และ Cannabinoids ชนิดที่ใช้เป็นยาในบางประเทศ

Last updated: 2021-01-24  |  1667 จำนวนผู้เข้าชม  | 

Cannabis และ Cannabinoids ชนิดที่ใช้เป็นยาในบางประเทศ

Cannabinoids หมายถึงสารต่างๆ ที่จับได้กับตัวรับจำเพาะในร่างกาย (cannabinoid receptors) อาจเป็นสารที่มาจากพืชกัญชา (plant-derived cannabinoids หรือ phytocannabinoids) หรือสารสังเคราะห์ (synthetic cannabinoids) สารเหล่านี้มีฤทธิ์ต่อจิตและประสาท ในร่างกายมี cannabinoids ด้วยเช่นกัน (endocannabinoids) ในพืชกัญชามี cannabinoids กว่า 140 ชนิด ซึ่ง tetrahydrocannabinol (THC) และ cannabidiol (CBD) เป็นชนิดที่มีการศึกษากันมาก ส่วนชนิดที่เป็นสารสังเคราะห์อาจมีโครงสร้างเหมือนหรือแตกต่างจาก cannabinoids ที่พบในพืชกัญชา ในการจัดประเภทตามกฎหมายนั้น สารสังเคราะห์แม้เป็นชนิดเดียวกันกับที่พบตามธรรมชาติในพืชกัญชาแต่ไม่ได้จัดเป็นยาเสพติดให้โทษประเภท 5 เช่น THC ชนิดสังเคราะห์ (กรณีไม่ได้ใช้ประโยชน์ทางยา) จัดเป็นวัตถุออกฤทธิ์ในประเภท 1 (ตามพระราชบัญญัติวัตถุที่ออกฤทธิ์ต่อจิตและประสาท พ.ศ. 2559) ปัจจุบันมี cannabinoids ที่ได้รับอนุมัติในบางประเทศเพื่อใช้ประโยชน์ทางการแพทย์แล้วหลายรายการ (ดูรูป) ตัวอย่างได้แก่

 



— dronabinol เป็น THC ชนิดสังเคราะห์ ผลิตในรูปยาแคปซูลความแรง 2.5, 5 และ 10 มิลลิกรัม และยาน้ำใสความแรง 5 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร สำหรับรับประทาน มีข้อบ่งใช้เพื่อรักษา anorexia ในผู้ป่วยโรคเอดส์ และรักษาอาการคลื่นไส้และอาเจียนที่เกิดจากการใช้เคมีบำบัดในการรักษาโรคมะเร็ง ใช้ยานี้เมื่อใช้ยาอื่นไม่ได้ผล

— nabilone เป็นสารสังเคราะห์ที่โครงสร้างคล้าย THC ผลิตในรูปยาแคปซูลความแรง 1 มิลลิกรัม สำหรับรับประทาน มีข้อบ่งใช้เพื่อรักษาอาการคลื่นไส้และอาเจียนที่เกิดจากการใช้เคมีบำบัดในการรักษาโรคมะเร็ง ใช้ยานี้เมื่อใช้ยาอื่นไม่ได้ผล

— nabiximols มีส่วนประกอบของ THC และ CBD ที่สกัดจากพืชกัญชา สารทั้งสองนี้มีปริมาณใกล้เคียงกัน (ใน 100 ไมโครลิตรมี THC 2.7 มิลลิกรัม และ CBD 2.5 มิลลิกรัม) ผลิตในรูปยาสเปรย์สำหรับใช้กับเยื่อเมือกในปาก (oromucosal spray) ใช้สเปรย์ด้านในแก้มหรือใต้ลิ้น มีข้อบ่งใช้สำหรับรักษากล้ามเนื้อเกร็งในผู้ป่วย multiple sclerosis

— cannabidiol (CBD) เป็นชนิดธรรมชาติที่สกัดจากพืชกัญชา ผลิตในรูปยาน้ำใสความแรง 100 มิลลิกรัม/มิลลิลิตร สำหรับรับประทาน มีข้อบ่งใช้เพื่อรักษาอาการชักใน Lennox-Gastaut syndrome หรือ Dravet syndrome ในเด็กอายุตั้งแต่ 2 ปีขึ้นไป

อ้างอิงจาก:

(1) European Monitoring Centre for Drugs and Drug Addiction. Medical use of cannabis and cannabinoids: questions and answers for policymaking, Publications Office of the European Union, Luxembourg, 2018. http://www.emcdda.europa.eu/system/files/publications/10171/20185584_TD0618186ENN_PDF.pdf; (2) Freeman TP, Hindocha C, Green SF, Bloomfield MAP. Medicinal use of cannabis based products and cannabinoids. BMJ 2019;365:l1141. doi: 10.1136/bmj.l1141; (3) RxList - The Internet Drug Index for prescription drug information. https://www.rxlist.com

Powered by MakeWebEasy.com